Dierenbescherming wil af van pluimveebedrijven in buurt van water

De Dierenbescherming wil af van pluimveebedrijven in de buurt van open water. En in de vrije uitlopen moeten meer bomen en struiken worden geplaatst. Op die manier kunnen steeds terugkerende besmettingen met vogelgriep worden tegengegaan.

Nu boeren met vrije uitloopkippen naar een langere periode toe willen, waarbinnen zij hun ‘ophokeieren’ mogen afzetten als vrije uitloopproducten, is het voor de Dierenbescherming tijd voor een tegengeluid. Niemand vraagt zich af wat dit doet met het dierenwelzijn, aldus directeur Femke Fleur Lamkamp. ”Ophokken betekent voor de dieren minder ruimte, afleiding en daardoor stress. Ophokken moet daarom een crisismaatregel blijven en geen jaarlijks terugkerend beleidsinstrument. Anders blijven we opvlammende vuurtjes blussen terwijl de veenbrand voortwoekert. Dat vinden wij onacceptabel.”

De Dierenbescherming pleit voor structurele maatregelen. Talloze adviseurs hebben duidelijk gemaakt dat een reconstructie van de pluimveehouderij noodzakelijk is, aldus Lamkamp. Ze doelt hiermee onder anderen op de bekende epidemioloog en vogelgriepdeskundige prof. Arjan Stegeman. Hij merkte eind december 2016 op de website van Nieuwe Oogst nog op: ”Ik denk dat je in waterrijke gebieden beter geen pluimvee met vrije uitloop kunt houden.”

Lamkamp stelt voor pluimveebedrijven in de buurt van water te saneren. Uitkopen dus. ‘Als je weet dat in de buurt van water jaarlijks besmette trekvogels neerstrijken ben je dom als je niet ingrijpt. Het waren ook recent weer grote pluimveebedrijven in de buurt van plassen en meren die getroffen werden door het virus.” Al het geld dat nu wordt uitgegeven aan het ruimen van bedrijven, kan beter besteed worden, vindt Lamkamp.

”Teveel fijnstof komt door teveel kippen”

De Tweede Kamerfractie van de Partij van de Arbeid heeft vragen gesteld aan staatssecretaris Van Dam over de relatie tussen fijnstof van pluimveehouderijen en het verhoogde risico op longontsteking bij omwonenden. De fractie vraagt om actie van de staatssecretaris.
Volgens de indieners van de vragen zijn de gezondheidsproblemen voor omwonenden te wijten aan het grote aantal kippen dat in Nederland wordt gehouden. De oplossing moet volgens hen worden gezocht in de vermindering van het aantal dieren.
De uitstoot van fijnstof door pluimveehouderijen is aanzienlijk toegenomen door de omschakeling naar scharrelsystemen in de pluimveehouderij. Dierenwelzijn staat, zo blijkt uit onderzoek, op gespannen voet met volksgezondheid. Beter leven voor de kip is slechter leven voor de mens. Door al dat gescharrel is de hoeveelheid fijnstof (PM10) die in Nederland door de pluimveehouderijen wordt uitgestoten inmiddels gestegen tot 4,2 kiloton per jaar.
De indieners van de vragen willen voorkomen dat er op het gebied van dierenwelzijn wordt ingeleverd om het fijnstofprobleem aan te pakken. Kippen moeten blijven scharrelen maar dan wel in veel kleinere aantallen.

Helpen laurierstruiken tegen fijnstof?

Rond het bedrijf aan de Erveweg zijn de laatste weken talrijke laurierstruiken ingeplant. Het meest opvallend zijn die bij de grote ventilatoren aan de zuidzijde van het bedrijf. Het zou mooi zijn als deze beplanting ook iets doet tegen de enorme stofwolken vol met endotoxinen, die door het bedrijf naar buiten worden geblazen. Maar helpt het ook?

Als het om veehouderij gaat onderzoekt Wageningen Universiteit bijna alles. Zo ook het effect van groenelementen op luchtkwaliteit. Uit bestaand onderzoek blijkt het volgende:
>> als de beplanting goed wordt geplaatst en uit de juiste bomen en struiken bestaat dan kan er maximaal 25% stof worden afgevangen;
>> de beplanting moet dan wel op 30 meter afstand van de stal worden geplaatst;
>> de beplanting moet rondom de emissiepunten van de stallen worden geplaatst;
>> de beplanting moet op z’n minst bestaan uit een rij grove dennen.

De laurierstruiken die rond het bedrijf aan de Erveweg zijn geplaatst voldoen dus in geen enkel opzicht aan deze voorwaarden en vallen eerder in de categorie ”window dressing” dan in de categorie aanpak fijnstof.

Gezondheidsschade omwonenden pluimveebedrijven aangetoond

Het stof dat pluimveehouderijen uitstoten, veroorzaakt aantoonbaar gezondheidsschade bij mensen in een straal van 1 kilometer rond het kippenbedrijf. Van 126 patiënten met longontsteking in de buurt van kippenbedrijven is de bacterieflora in de keel onderzocht. Daaruit bleek dat deze flora, die beschermt tegen indringers zoals de pneumokok, verstoord was.

Al eerder is komen vast te staan dat omwonenden van pluimveebedrijven een 11% hoger risico hebben op longontsteking. Het onderzoek ”Veehouderij en gezondheid omwonenden” dat juli vorig jaar is verschenen, maakt daar al melding van. In de recente publicatie in het wetenschappelijke tijdschrift Pneumonia wordt beschreven hoe dat komt. Mensen worden niet direct ziek van het stof, maar al dat stof zorgt er wel voor dat hun afweer uit balans raakt. Daardoor worden ze vatbaarder voor longontsteking.

Staatssecretaris Martijn van Dam laat in de Volkskrant weten dat het onvermijdelijk is dat de pluimveehouders maatregelen treffen. Gezien het belang voor de volksgezondheid zal hij binnen afzienbare tijd eenzijdig maatregelen richting pluimveesector opleggen die moeten leiden tot minder fijnstof in de lucht.
Verhoogd risico longontsteking in buurt van pluimveebedrijf artikel Volkskrant 3 maart 2017

Increased risk of pneumonia in residents living near poultry farms: does the upper respiratory tract microbiota play a role?

Illegale uitstoot van stof en endotoxinen aan de Erveweg 10

Het bedrijf van de maatschap Van der Weerd Van Triest aan de Erveweg in Welsum stoot meer stof uit dan is vergund. Met dat stof worden endotoxinen in de omgeving verspreid. Deze zijn schadelijk voor de gezondheid van omwonenden.

De illegale emissies komen vrij bij het uitmesten van de stallen. De stallen worden niet alleen aan het einde van een legronde uitgemest, maar ook tussentijds. Met behulp van loaders wordt de vloer van de overdekte uitlopen geregeld ontdaan van strooisel met mestresten.  Daarbij komt een grote hoeveelheid stof, ammoniak en stank vrij. Op het stof liften endotoxinen mee. Dat zijn resten van bacteriën. Omwonenden van veehouderijen hebben door de blootstelling aan stof en endotoxinen aantoonbaar meer risico op longontsteking.

Verzoek om maatwerkvoorschriften en verzoek om handhaving
De ”emissies” ten gevolge van het het uitmesten van de stallen, zijn niet vergund. Volgens de vergunning vinden alle emissies plaats via de ventilatoren. De mest dient te worden afgevoerd via mestbanden en afgesloten containers. De fijnstofemissie ten gevolge van het verwijderen van mest en het overslaan van deze mest in een open mestwagen is niet opgenomen in de omgevingsvergunning beperkte milieutoets d.d. 28 juni 2013, aldus de omwonenden. De vergunde fijnstofemissie van 2.593.500 gr/jr. wordt met de activiteit overschreden. De geuremissie is niet opgenomen in de V-stacks berekeningen.

Omwonenden hebben de gemeente Olst Wijhe in eerste instantie verzocht om maatwerkvoorschriften voor het verwijderen van strooisel en mest uit de stallen. Daarbij hebben zij gevraagd om maatregelen zodat schadelijke stoffen niet in de leefomgeving terecht kunnen komen.
De gemeente heeft dat verzoek afgewezen omdat het om een niet vergunde activiteit gaat. Vervolgens hebben omwonenden verzocht om handhaving. Ook dat verzoek is afgewezen. Bij de beoordeling van het handhavingsverzoek stelt de gemeente vast dat de activiteit wel vergund is.

Bezwaar
Omwonenden hebben tegen beide besluiten bezwaar gemaakt: ”Als het op maatwerkvoorschriften aankomt, zegt het college dat deze niet kunnen worden opgelegd voor activiteiten die niet vergund zijn en als het op handhaven aankomt, zegt het college dat de activiteiten wel vergund zijn. Door besluiten te nemen die met elkaar in tegenspraak zijn, creëert het college een patstelling waarbij een illegale situatie in stand wordt gehouden, met alle negatieve effecten voor de omgeving van dien.”
In hun handhavingsverzoek hebben omwonenden ook gevraagd een einde te maken aan de illegale afvoer van mest van de Erveweg naar de Zijlweg. Ook dat verzoek is afgewezen en ook tegen dat besluit hebben omwonenden bezwaar gemaakt.
Het is nu aan de bezwarenadviescommissie van de gemeente Olst Wijhe om het college hierover te adviseren.
Op onderstaande video is goed te zien hoeveel stof er vrijkomt bij het uitmesten van de stallen aan de Erveweg in Welsum