De kennis van nu

Stallen voor pluimvee stoten veel stofdeeltjes uit. Het stof is afkomstig van mest, strooisel en voer, en veren, huidschilfers, haren en urine van de dieren. De stofdeeltjes bevatten endotoxinen. Dit zijn resten van bacteriën waar je ziek van kunt worden als je deze inademt. Dat is vooral vervelend voor mensen die in de stallen werken, maar de endotoxines komen ook in de lucht rond de stallen terecht. Iedere pluimveehouderij binnen ongeveer 1 km afstand van de woning, leidt tot een verhoging van het risico op een longontsteking.
De regering heeft in juli 2016 de Tweede Kamer beloofd met de pluimveehouders te bekijken hoe ze de uitstoot van fijnstof en dus van endotoxinen kunnen beperken. De Gezondheidsraad heeft inmiddels een gezondheidskundige advieswaarde van 30 EU/m3 geadviseerd. Deze is weliswaar nog niet wettelijk vastgelegd, maar het advies geeft wel aan dat er dringend iets moet gebeuren.
In opdracht van de provincie Brabant is er al een modelberekening opgesteld (zie link hieronder) en een zogeheten endotoxinekader 1.0 (zie link hieronder).

Terwijl iedereen z’n best doet om minder fijnstof te produceren, mag het pluimveebedrijf in Welsum van de gemeente Olst Wijhe maar liefst 23% meer fijnstof in de lucht brengen. Deze toename vindt plaats ondanks de twee warmtewisselaars die de ondernemer in twee van de drie stallen wil plaatsen. Over het rendement van deze warmtewisselaars in open stallen met natuurlijke ventilatie valt te wisten. Wanneer dat rendement lager is dan wordt voorgesteld, dan zal de toename van de totale emissie van fijnstof ver boven de 23% uitkomen.
Ook de ammoniakuitstoot uit een van de stallen is waarschijnlijk vele malen hoger dan op papier staat aangegeven. Dat heeft de te maken met een onderschatting van de uitstoot door het voordrogen van de mest in de stal met het systeem 2.11.3. Ammoniak is een bron van secundair fijnstof.

In onderstaand documenten vind je meer informatie over Veehouderij en gezondheid, fijnstof en endotoxinen.
De kennis van nu
Rapport-endotox-conc_erbrink_sept2016
Endotox-kader10def_25112016
Dossier: veehouderij en de gezondheid van omwonenden

‘Pluimveesector moet effecten op de volksgezondheid niet bagatelliseren’

Dat zei prof. Heederik op het Fijnstofevent op 13 februari 2019 in Barneveld. ”De bijdrage van de veehouderij op lokaal niveau van fijnstof PM10 is groot”.  Op fijnstof PM10 liften resistentie micro-organismen en endotoxinen mee. Dit fijnstof wordt specifiek door de pluimveehouderij uitgestoten. Mensen kunnen daar ziek van worden.

De bijdrage van de (pluim)veehouderij aan de hoeveelheid fijnstof in de lucht, kan lokaal wel tot 10 procent, en soms zelfs 50 procent oplopen.  ”Uit de VGO-onderzoek blijkt een duidelijk verband tussen longfunctie en dichtheid van de veehouderij. Dat komt ook naar voren in een Duits onderzoek”, aldus Heederik.