Vereniging Leefmilieu in beroep tegen milieuvergunning Erveweg 10

De Vereniging Leefmilieu gaat in beroep tegen de verleende milieuvergunning voor het pluimveebedrijf aan Erveweg 10 in Welsum. Eerder had de vereniging al een zienswijze ondertekend, die door enkele omwonenden is opgesteld. Het beroep zal voor 4 juli worden ingediend bij rechtbank in Zwolle.

De vereniging Leefmilieu vindt dat de verleende milieuvergunning het woon- en leefklimaat van de inwoners van Welsum onvoldoende beschermt.
Wie de vereniging Leefmilieu wil steunen, kan voor €10 lid worden. Klik hier voor meer informatie over de vereniging.

Wil je je aansluiten bij de beroepsprocedure van de vereniging Leefmilieu, maak dan gebruik van onderstaande reactiemogelijkheid. Je reactie en je gegevens worden niet automatisch openbaar gemaakt.

Uitloop kippenbedrijf na uitbreiding beperkt tot 4 ha

De uitloop van het kippenbedrijf aan de Erveweg in Welsum blijft na uitbreiding beperkt tot ongeveer 4 ha. Hierdoor kunnen slechts 10.000 van de ruim 60.000 leghennen gebruik maken van de vrije uitloop.

Dat blijkt uit de milieuvergunning die door de gemeente Olst Wijhe is afgegeven.Tegen de vergunning kan tot en met 4 juli in beroep worden gegaan. De gemeente houdt op 6 juni een informatiebijeenkomst in het dorpshuis.

Volgens de milieuvergunning mogen buiten de aangegeven 4 ha ten zuiden, westen en oosten van het bedrijf geen kippen lopen. De gemeente heeft dit vastgelegd in de vergunning in een reactie op een zienswijze van omwonenden. Zij hadden vragen gesteld over de begrenzing van het bedrijf.

De gemeente gaat niet over het aantal leghennen dat gebruik mag maken van de vrije uitloop. Kippenboer Van der Weerd zou bij wijze van spreken alle ruim 60.000 leghennen in de uitloop kunnen laten scharrelen. Maar om de eieren van al zijn leghennen als vrije uitloopeieren te kunnen verkopen, moeten de kippen kunnen beschikken over 4 m2 per leghen en dat komt neer op een totaal van 24 ha. Op de beschikbare 4 ha kunnen slechts 10.000 vrije uitloop hennen worden gehouden.

Open stallen
Door de uitloop te beperken tot 4 ha, vervalt de noodzaak om alle kippen in een open stal te huisvesten. Juist dat open karakter van het bedrijf baart inwoners van Welsum grote zorgen. Vooral de onbekende hoeveelheid fijnstof die het bedrijf uitstoot, is volgens hen een risico voor de volksgezondheid. De GGD heeft daar in een advies ook op gewezen. Ander probleem is de uitstoot van ammoniak. Onderzoek heeft uitgewezen dat door zogeheten volierestallen twee keer zoveel ammoniak wordt uitgestoten dan waar in de berekeningen van uit wordt gegaan. Bekend is dat ammoniak bijdraagt aan stankoverlast, verminderde longfunctie en de vorming van fijnstof.

Zienswijzen en voorzorgbeginsel
De gemeente heeft er ruim tweeënhalf jaar over gedaan om de vergunning af te geven. De aanvraag dateert van oktober 2015. Tegen de eerder verleende ontwerpbeschikking zijn talrijke zienswijzen ingediend. De milieuvergunning die er nu ligt, voldoet volgens de gemeente aan de wet- en regelgeving.

De gemeente gaat volgens indieners van zienswijzen echter voorbij aan het feit dat emissies vanuit open stallen met de beschikbare rekenmodellen niet goed zijn vast te stellen. Een van de stallen moet na nieuwbouw bovendien voldoen aan het Besluit Emissie-arme Huisvesting. Dit is volgens de indieners van de zienswijzen niet het geval, waardoor de uitstoot van fijnstof hoger zal zijn dan in de vergunning is aangegeven. Aan het advies van de GGD om het voorzorgbeginsel toe te passen, wordt door de gemeente geen gehoor gegeven.

Toepassing van het voorzorgbeginsel zou inhouden dat de vergunning kan worden geweigerd, of dat er extra maatregelen moeten worden getroffen om gezondheidsrisico’s te vermijden. De gemeente vindt dat het bedrijf al voldoende maatregelen treft. Het is uiteindelijk aan de rechter om te bepalen of dat inderdaad het geval is.

Wil je reageren? Maak dan gebruik van onderstaande reactiemogelijkheid. Je reactie wordt niet automatisch gepubliceerd. Je gegevens worden niet openbaar gemaakt.

Uitstoot van fijnstof neemt toe door kippen met uitloop

De pluimveehouderij is de enige sector die verantwoordelijk is voor de toename van fijnstof in ons land. Waar industrie, transport en andere sectoren de uitstoot van fijnstof de afgelopen jaren drastisch hebben verminderd, stoot de landbouw 3% meer fijnstof uit, in totaal 7 miljoen kilo.

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek, dat de cijfers bekend heeft gemaakt, komt dit vooral door de kippen in Nederland. De sterk toegenomen emissies van pluimveebedrijven worden veroorzaakt doordat er steeds meer vrije-uitloopkippen komen. In andere landbouwsectoren daalden de fijnstofemissies.

De productie van vrije uitloop-eieren is de afgelopen jaren sterk opgevoerd. Deze ontwikkeling wordt gestimuleerd vanuit Duitsland waar veel vraag is naar vrije uitloop eieren. Aan deze vraag kan door eigen bedrijven niet worden voldaan, omdat deze door strenge regelgeving nauwelijks kunnen groeien.
In Nederland schakelt het ene na het andere pluimveebedrijf om naar vrije uitloop. In ons land worden per jaar 1,8 miljard vrije uitloopeieren verhandeld, afkomstig van zo’n 6 miljoen vrije uitloophennen. Ook de Nederlandse Dierenbescherming stimuleert de vrije uitloop, zonder rekening te houden met de milieugevolgen en de gevolgen voor de volksgezondheid.


”Een stal kun je zuiveren met filters, een loslopende kip niet”


Onderzoeker Cor Pierik zegt in Trouw: “Een stal kun je zuiveren met filters, een loslopende kip niet.”
Ook Foodlog besteedt aandacht aan de toename van fijnstof door vrije uitloopbedrijven.

GGD: voldoende argumenten voor toepassen voorzorgsbeginsel

Volgens GGD IJsselland zijn er voldoende argumenten om bij de beoordeling van de uitbreidingsplannen van pluimveehouder Van der Weerd aan de Erveweg het voorzorgsbeginsel toe te passen. De gemeente kan de vergunning weigeren of aanvullende eisen stellen.

Met aanvullende eisen kan voorkomen worden dat het bedrijf meer stof, ammoniak en geur uitstoot dan nu het geval is. Zoals bekend zou de uitstoot met de nieuwe vergunning voor 50% meer dieren aanzienlijk toenemen.

De GGD heeft op verzoek van het college van B&W op 10 juli 2017 een aanvullend advies uitgebracht. Het advies is op verzoek van omwonenden openbaar gemaakt. Het gaat zeer uitgebreid in op de vraag of omwonenden een gezondheidsrisico lopen. Volgens de GGD is dat risico zeker aanwezig.

”Met name de bevinding van een verhoogd risico op longontsteking van 11% door een individueel bedrijf bij omwonenden van pluimveebedrijven is in wetenschappelijke zin relevant en evident, hoewel het oorzakelijk verband niet volledig vaststaat. Wel laten meerdere onderzoeken dezelfde verbanden zien”, aldus de GGD. De GGD stelt dat dit statistisch verband geldt voor alle pluimveebedrijven in Nederland en daarom ook voor de onderhavige vergunningaanvraag In Welsum.
GGD Advies 10-07-2017

Volgens Infomil (de website van de overheid met uitleg over de wet- en regelgeving) is het ter bescherming tegen endotoxinen mogelijk om het voorzorgbeginsel toe te passen. Voor endotoxinen – resten van bacteriën in stof uit pluimveehouderijen – gelden nog geen normen. ”Het bevoegd gezag kan via voorzorg voor endotoxinen maatwerkvoorschriften stellen of voorschriften verbinden aan de omgevingsvergunning milieu. Leiden voorschriften onvoldoende tot het voorkómen of beperken van de risico’s door endotoxinen? Dan lijkt weigeren van de omgevingsvergunning milieu juridisch gezien weliswaar mogelijk. Maar er moeten zeer zwaarwegende redenen zijn om hiertoe over te gaan, gezien de gevolgen van weigering voor de aanvrager en de onzekerheid van de risico’s. Uiteindelijk is het oordeel van de rechter bepalend”, aldus Infomil.

Stal ontruimd aan Erveweg 10

In de nacht van 25 op 26 januari zijn de kippen verwijderd uit een van de stallen aan de Erveweg 10. Het gaat om de stal waarvoor een vergunning is aangevraagd voor nieuwbouw. Deze nieuwbouw is onderdeel van de uitbreidingsplannen van het pluimveebedrijf van Van der Weerd.

Het is opmerkelijk dat de kippen zijn verwijderd, terwijl de vergunning nog niet rond is. De kippen waren nog lang niet aan vervanging toe. Ze zaten ruim elf maanden in de stal. Een normale legronde duurt zo’n achttien maanden.

Van der Weerd wil op de plaats van de stal die hij nu ontruimd heeft, een veel grotere stal neerzetten. Deze stal moet plaats bieden aan twee keer zoveel kippen (geen 10.000 maar 20.000). In totaal wil hij aan de Erveweg 10 ruim 60.000 kippen gaan houden. De ontruimde stal wordt verbreed (van 15 naar 25 meter) en verhoogd (van 4 naar 7,35 meter).

De gemeente Olst Wijhe komt volgende week met een persbericht over de stand van zaken wat betreft de vergunningverlening. Het valt niet te verwachten dat er dan al duidelijkheid komt over de vraag of en wanneer de vergunning voor ruim 60.000 leghennen definitief wordt verleend. Door deze uitbreiding zou er in Welsum een bedrijf ontstaan met 100.000 leghennen (locatie Erveweg en Zijlweg bij elkaar opgeteld).
Het is nu ruim een jaar geleden dat inwoners van Welsum een zienswijze konden indienen op de zogeheten ontwerpbeschikking van 24 november 2016.

Vergunningaanvraag Erveweg 10 begint te stinken

De vergunningaanvraag en de ontwerpbeschikking voor uitbreiding van het pluimveebedrijf aan Erveweg 10 beginnen behoorlijk te stinken. Dat krijg je ervan als stukken te lang blijven liggen. Dan komt de geur van bederf te hangen rond uitgevoerde berekeningen.

De Regionale Uitvoerings Dienst IJsselland (RUD) die voor de gemeente Olst Wijhe de aanvraag beoordeelt, heeft kennelijk niet in de gaten dat het dossier inmiddels helemaal onder de schimmel zit. In het advies over de MER-beoordeling dat vlak voor de kerst door de RUD is afgeleverd, worden verouderde, achterhaalde gegevens gebruikt.
In de MER-beoordeling staat dat er geen Milieu Effect Rapportage (MER) nodig is. Dit zou gebaseerd moeten zijn op recent uitgevoerde berekeningen volgens de huidige wet- en regelgeving. De RUD heeft echter verzuimd nieuwe berekeningswijzen toe te passen die sinds mei 2017 in een handleiding zijn vastgelegd.
Het college van B&W heeft het advies inmiddels overgenomen en pluimveehouder Van der Weerd daarvan op de hoogte gebracht. Daardoor kan het college met goed fatsoen niet meer terug en zit het met een belangrijk, maar onbruikbaar document in z’n maag.

Nieuwe regels, nieuwe feiten
De aanvraag en het ontwerpbesluit zijn niet alleen ingehaald door nieuwe regels, maar ook door nieuwe feiten. Zo blijkt het akoestisch onderzoek bij de aanvraag al even beschimmeld als andere stukken. In dat onderzoek staat dat het geluid van ventilatoren en andere bronnen ruim onder de norm blijft. Na december 2016 – het moment waarop het college van B&W de aanvraag in beginsel heeft goedgekeurd – is echter voor de zoveelste keer een overschrijding van de geluidsnormen vastgesteld. Hoewel pluimveehouder Van der Weerd na veel vijven en zessen maatregelen heeft getroffen, is het de vraag of die werkelijk afdoende zijn. Daarom houdt de gemeente de dwangsom voor geluidsoverlast in stand. Met een dreigende overschrijding van de normen in de huidige situatie, kan het akoestisch onderzoek (50% meer dieren, twee extra geluidsbronnen) moeilijk stand houden.

Nader onderzoek naar stalemissies, nieuwe technieken die emissies terugdringen, een advies van de Gezondheidsraad over het risico op longontsteking door pluimveehouderijen – elke maand verschijnt er wel een rapport waaruit blijkt dat aanvraag en ontwerpbeschikking zo verouderd zijn dat zij maar het beste met het oud papier mee kunnen. Dan hebben sport- en zangverenigingen in Olst Wijhe er tenminste nog iets aan. En kan de pluimveehouder aan de slag met een nieuwe aanvraag. Dit keer graag voor een bedrijf waar heel Welsum trots op kan zijn. Er zijn inmiddels genoeg voorbeelden van pluimveebedrijven die laten zien dat het anders kan.

Het kan anders in 2018

Misschien wordt 2018 wel het jaar van een grote verandering in de veehouderij. Dat het anders kan, bewijst Boer Bart uit Rotstergaast. Deze melkveehouder houdt ook leghennen en vleeskuikens. Daarnaast heeft hij – om de kringloop helemaal te sluiten – een paar varkens.
Boer Bart behoort tot de categorie ”nieuwe boeren”. Agrariërs die het over een andere boeg gooien. Zijn verhaal – te vinden op www.boerbart.nl – is inspirerend en kan andere boeren helpen om een streep te zetten onder de huidige manier van produceren, van steeds groter en steeds meer.
Lees Boer Bart en word warm van binnen op deze kille, eerste dag van het nieuwe jaar.

Meerderheid raad Olst Wijhe wil geen bindend GGD-advies

Een meerderheid van de gemeenteraad van Olst Wijhe voelt niets voor een bindend GGD-advies bij de vestiging of uitbreiding van veehouderijen. PvdA en D66 hadden daar in een amendement om gevraagd.

Met de stemmen van het CDA, Gemeente Belangen Olst-Wijhe, VVD en Olst-Wijhe Nieuw Liberaal tegen werd het amendement verworpen. PvdA en D66 zijn zwaar teleurgesteld. “Volksgezondheid kan in onze ogen nooit van ondergeschikt belang zijn, ook niet als er grote economische belangen mee gemoeid zijn. Dit valt echt niet uit te leggen. Een gezondheidsadvies mag je nooit en te nimmer negeren”, stelt PvdA-raadslid René Leber in een reactie. Leber kondigt aan dat de PvdA hier een item van gaat maken bij de komende gemeenteraadsverkiezingen.

Dat de collegepartijen in Olst Wijhe als het erop aan komt geen boodschap hebben aan een GGD-advies, blijkt uit het ontwerpbesluit van B&W over de uitbreiding van het bedrijf van Van der Weerd aan de Erveweg 10. Hoewel er een negatief GGD-advies ligt, geeft het college hier op essentiële punten geen gehoor aan.

De GGD IJsselland adviseert maatregelen te treffen zodat de emissies van geur, ammoniak en fijnstof zo ver mogelijk worden beperkt. In plaats van omlaag, gaan de emissies omhoog. In een besluit of er al dan niet een milieueffectrapport (MER) moet worden opgesteld, maakt het college zich er met een Jantje van Leiden vanaf. Het college verschuilt zich achter een opmerking van het agrarisch adviesbureau Van Westreenen: ”Er worden warmtewisselaars geplaatst die de uitstoot van fijnstof verminderen.” Verzuimd wordt te vermelden dat ondanks deze reductie de uitstoot fors (cira 20%) toeneemt.

Omwonenden vragen om heropening procedure uitbreiding Erveweg 10

Omwonenden van het pluimveebedrijf aan Erveweg 10 in Welsum hebben het college van B&W van de gemeente Olst Wijhe gevraagd om heropening van de procedure over de vergunningaanvraag. Vlak voor de kerst ontvingen zij bericht dat het college een milieueffectrapport (MER) over de uitbreiding van het bedrijf niet nodig acht.

Een jaar geleden publiceerde de gemeente een zogeheten ontwerpbesluit over de uitbreiding van 39.900 naar ruim 60.000 leghennen. Daarop konden zienswijzen worden ingediend. In totaal zijn er 18 zienswijzen en 700 vragen bij de gemeente binnen gekomen.

Het college heeft nog altijd geen definitieve beschikking afgegeven voor uitbreiding van het bedrijf. In de tussentijd kwam er een wetswijziging. Deze houdt in dat de gemeente moet beoordelen of er een MER-rapport nodig is. Deze verplichting geldt ook voor lopende procedures.

Pluimveehouder J.Z. van der Weerd heeft daarom op 2 november een ”aanmeldnotitie” ingediend. Op 19 december besloot het college, op grond van een advies van de Regionale Uitvoerings Dienst (RUD) IJsselland, dat een MER-rapport niet nodig is. Direct omwonenden zijn hiervan op de hoogte gebracht. Voor zover bekend hebben de andere indieners van zienswijzen hierover nog geen bericht ontvangen. Ook is onduidelijk wanneer het college het besluit ter inzage legt. Ter inzage legging is verplicht. Het besluit van het college dient onderdeel te zijn van de procedure waarin zienswijzen kunnen worden ingediend.

Nu de termijn van zienswijzen inmiddels ruimschoots is verstreken (die liep af op 14 januari 2017), hebben omwonenden verzocht om heropening van de procedure, zodat ze in staat worden gesteld eventueel zienswijzen in te dienen over het nieuw ingebrachte besluit. Dit besluit bevat immers nieuwe gegevens, zo blijkt uit het advies van de RUD. Deze heeft allerlei nieuwe berekeningen uitgevoerd die moeten aantonen dat de effecten op milieu en leefomgeving wel meevallen. Omwonenden hebben alle gegevens die ten grondslag liggen aan het besluit van college opgevraagd.

Dwangsom op teveel kippen blijft in stand

Kippenboer Jan van der Weerd uit Welsum hangt niet alleen een dwangsom voor de overschrijding van de geluidnormen boven het hoofd, maar ook een dwangsom voor de overschrijding van het aantal kippen in de stallen aan Erveweg 10.

De dwangsom vanwege de overschrijding van het aantal kippen, dateert van begin 2016. De gemeente is niet van plan deze in te trekken, zo is Van der Weerd meegedeeld. Elke overschrijding van het vergunde aantal kippen (39.900) komt hem op een boete van €10.000 per keer te staan, met een maximum van €50.000.
Sinds de dwangsom is ingesteld, voldoet het bedrijf weliswaar aan de regels, maar dat is wel eens anders geweest. Er is volgens de gemeente sprake van ”een geschiedenis” van het houden van meer dieren dan vergund. Concreet noemt de gemeente overschrijdingen in 2013 (2x) en in 2015. Vanwege deze ”geschiedenis” en de kans op herhaling is het volgens de gemeente noodzakelijk dat de dwangsom in stand blijft.

Voor het bericht over de dwangsom geluid, klik hier